# رفع نویز EEG: راهنمای آرتیفکت چشم، عضله، اتصال و برق

Source: https://sarmad.technology/blog/noise-busting-cheatsheet
Canonical: https://sarmadtec.com/blog/noise-busting-cheatsheet
Language: fa-IR
Content type: article

Last updated: 2026-09-08T01:05:56.719Z

وقتی EEG ناگهان شلوغ می‌شود، نخست زمان، کانال و اتفاق هم‌زمان را پیدا کنید. یک تغییر کنترل‌شده و مشاهده دوباره، معمولاً برای یافتن علت از تغییر هم‌زمان چند تنظیم آموزنده‌تر است. این راهنما برای تشخیص اولیه مشکل و مستندسازی توسط اپراتور آموزش‌دیده است؛ شکل موج به‌تنهایی منشأ آرتیفکت یا معنای بالینی آن را قطعی نمی‌کند.

## قبل از هر چیز: ایمنی و نسخه خام

اگر کابل آسیب‌دیده، اتصال غیرعادی، بوی سوختگی یا نگرانی ایمنی وجود دارد، استفاده را متوقف و طبق دستورالعمل مرکز به مسئول فنی ارجاع دهید. برای رفع نویز، ارت حفاظتی را قطع نکنید، دستگاه را باز نکنید و سیم‌کشی برق را تغییر ندهید. این کارها روش عیب‌یابی اپراتور نیستند.

فایل خام را نگه دارید. فیلتر می‌تواند بخشی از آلودگی را کاهش دهد، اما روشن نمی‌کند علت چه بوده و ممکن است بر سیگنال موردنظر نیز اثر بگذارد. هر پردازش و بخش کنارگذاشته‌شده باید قابل ردیابی باشد. مستندات MNE هم مشاهده داده خام و بررسی آرتیفکت در حوزه زمان و فرکانس را به عنوان ابزارهای مکمل نشان می‌دهد. [مرور تشخیص آرتیفکت در MNE](<https://mne.tools/stable/auto_tutorials/preprocessing/10_preprocessing_overview.html>).

## سناریوی اول: تغییر هم‌زمان با پلک یا حرکت چشم

**سرنخ:** تغییر تکرارشونده‌ای که با مشاهده پلک یا حرکت چشم هم‌زمان است، بررسی سهم آرتیفکت چشمی را ضروری می‌کند. این هم‌زمانی یک سرنخ است، نه مجوز حذف خودکار هر موج مشابه.

**اقدام:** رویداد را علامت بزنید، راحتی و فهم دستور را بررسی کنید و شرایط ثبت را مطابق برنامه مصوب ادامه دهید. از مراجع نخواهید برای مدت نامناسب پلک نزند. در بازبینی، قطعه و شرایط آن را در اختیار تحلیلگر بگذارید؛ دستورالعمل پاک‌سازی باید مشخص باشد.

## سناریوی دوم: شلوغی همراه با فک، صحبت یا تنش عضله

**سرنخ:** فعالیت عضله می‌تواند مؤلفه‌های پرفرکانس ایجاد کند و سیگنال موردنظر را بپوشاند. فشردن فک از مثال‌های مطرح در مستندات فنی است. این به معنی عضلانی بودن هر افزایش توان سریع نیست. [مثال تشخیص آرتیفکت عضلانی در MNE](<https://mne.tools/stable/auto_examples/preprocessing/muscle_detection.html>).

**اقدام:** زمان صحبت یا ناراحتی را ثبت کنید و وضعیت راحت و طبیعی مراجع را بررسی کنید. اگر استراحت یا تنظیم وضعیت لازم است، آن را مطابق روند مرکز انجام دهید و پس از آن دوباره سیگنال را ببینید. تغییر را به عنوان «بهبود عملکرد مغز» گزارش نکنید؛ فعلاً موضوع، کیفیت ثبت است.

## سناریوی سوم: جهش یا مشکل مداوم در یک اتصال

**سرنخ:** تغییر محدود به یک کانال یا هم‌زمان با حرکت کابل، بررسی اتصال و تماس را مطرح می‌کند. ابتدا مطمئن شوید نمایش کانال و تنظیمات درست را می‌خوانید؛ تشخیص خرابی تنها از یک تصویر قابل اعتماد نیست.

**اقدام:** طبق دستورالعمل سازنده، مسیر بیرونی کابل، اتصال و شاخص تماس را بررسی کنید. اگر اصلاح مجاز اپراتور نتیجه نداد، مسئله را ارجاع دهید. برای تماس الکترود عدد واحد و عمومی تعیین نکنید؛ نوع سامانه و الکترود اهمیت دارد.

## سناریوی چهارم: آلودگی باریک‌باند و محیط

**سرنخ:** قله طیفی نزدیک فرکانس برق محل یا هارمونیک‌های آن می‌تواند با نویز برق سازگار باشد؛ صرف دیدن قله، منشأ را ثابت نمی‌کند. مثال MNE این الگو را در داده نمونه نشان می‌دهد، نه اینکه یک تنظیم را برای همه ثبت‌ها تجویز کند.

**اقدام:** وضعیت تجهیزات جانبی و مسیر کابل‌ها را ثبت و با چیدمان تأییدشده مرکز مقایسه کنید. هر تغییر محیطی فقط در محدوده ایمن و مجاز انجام شود. اگر نیاز به تغییر اتصالات برق یا بررسی ایزولاسیون است، مسئول فنی باید آن را انجام دهد.

## برگه خطایی که برای پشتیبانی مفید است

این شش مورد را بنویسید: زمان شروع، کانال‌های درگیر، وضعیت مراجع، اتفاق هم‌زمان، اقدام انجام‌شده و نتیجه مشاهده. برای نمونه: «پس از حرکت صندلی، تغییر در کانال مشخص دیده شد؛ مسیر بیرونی کابل طبق دستورالعمل بررسی شد؛ نتیجه برای بازبین علامت‌گذاری شد.» این مثال ساختگی است.

اگر بخش کافی و مناسب برای هدف ثبت باقی نمانده، تصمیم درباره تکرار یا استفاده محدود از داده را به مسئول مربوط بسپارید. برای قرار دادن این بررسی در کل فرایند، [مسیر ثبت تا گزارش QEEG](<https://sarmad.technology/blog/qeeg-session-workflow>) و برای تحویل منظم به همکار، [برنامه آموزش تیم](<https://sarmad.technology/blog/team-training-clinic>) را ببینید.